Nhà máy muốn xem nhiệt độ các tủ thử nghiệm trên cùng màn hình giám sát với dây chuyền sản
xuất, hoặc muốn tủ tự báo động ra hệ thống chung khi lệch điều kiện. Bài này nói cần những gì
để nối tủ môi trường vào SCADA qua Modbus, và làm sao khi bộ điều khiển cũ
không có tài liệu.
Ba thứ bắt buộc phải có
- Cổng vật lý: mạng LAN cho Modbus TCP, hoặc RS485 cho Modbus RTU.
- Bảng thanh ghi — tài liệu ghi rõ địa chỉ nào chứa giá trị gì, hệ số nhân
bao nhiêu, số âm biểu diễn kiểu gì. Thiếu cái này thì “có Modbus” cũng bằng không. - Quyền ghi hay chỉ đọc: quyết định từ đầu SCADA chỉ được xem, hay được đổi
điểm đặt và ra lệnh chạy dừng.
Chọn Modbus TCP hay Modbus RTU?
Modbus TCP đi trên mạng LAN sẵn có của nhà máy. Ưu điểm: kéo một sợi mạng là
xong, tốc độ cao, nhiều thiết bị đọc cùng lúc không tranh nhau. Nhược: phải xin địa chỉ IP và
phải qua bộ phận công nghệ thông tin, đôi khi lâu hơn cả việc đấu dây.
Modbus RTU đi trên đôi dây RS485. Ưu điểm: không đụng tới mạng công ty, chạy
xa được vài trăm mét, hợp khi khu vực đó đã có sẵn đường RS485 cho các thiết bị khác. Nhược:
mỗi lúc chỉ một máy chủ hỏi, thêm thiết bị thì phải tính lại tải đường truyền.
Kinh nghiệm thực tế: khu vực đã có SCADA đi RS485 thì nối RTU cho đồng bộ. Còn lại thì TCP
nhanh gọn hơn.
Nên đọc những gì từ tủ
Đừng đọc mỗi nhiệt độ. Một hệ giám sát dùng được cần ít nhất:
- Trạng thái — dừng, chạy, giữ, chờ ổn định.
- Số đo và điểm đặt của từng kênh — thiếu điểm đặt thì không biết lệch bao
nhiêu là bất thường. - Công suất ra — công suất kẹt 100 % kéo dài là dấu hiệu tủ sắp không giữ nổi.
- Chương trình và đoạn đang chạy, còn bao lâu — để biết bao giờ tủ rảnh.
- Bit báo động, gồm cả lỗi cảm biến và mất kết nối nội bộ.
Bộ điều khiển của SETCOM đưa tất cả các mục trên ra vùng thanh ghi đọc, kèm bảng tra đầy đủ
giao cho bên làm SCADA.
Có nên cho SCADA ghi xuống tủ không?
Ghi được điểm đặt và lệnh chạy dừng từ SCADA rất tiện khi nhà máy muốn tự động hoá cả quy
trình. Nhưng nó cũng có nghĩa là một lỗi ở phía SCADA có thể làm hỏng mẻ thử đang chạy.
Nguyên tắc chúng tôi khuyên: mặc định chỉ đọc. Chỉ mở quyền ghi khi nhà máy
thật sự cần, và mở đúng những thanh ghi cần, không mở toàn bộ. Trên bộ của SETCOM, quyền ghi
là một công tắc riêng, không phải bật kèm theo việc bật Modbus.
Khi bộ điều khiển cũ không có bảng thanh ghi
Đây là tình huống hay gặp nhất với tủ mua trước 2015: có cổng RS485, nhưng hỏi hãng thì không
ai còn tài liệu. Ba lựa chọn:
- Dò thanh ghi bằng tay — quét lần lượt các địa chỉ rồi đối chiếu với số hiện
trên mặt máy. Làm được, nhưng mất thời gian và chỉ ra được các giá trị đọc, còn phần ghi thì
không dám thử trên tủ đang chạy. - Gắn bộ ghi độc lập với cảm biến riêng, rồi đưa số của bộ ghi lên SCADA.
Nhanh, nhưng chỉ có số đo, không có điểm đặt, trạng thái hay báo động. - Thay lớp điều khiển — có bảng thanh ghi đầy đủ ngay từ đầu, kèm cả ghi số
đo bên trong máy. Hợp khi tủ dù sao cũng đã có tuổi và phụ tùng khó tìm.
Một lưu ý về an toàn mạng
Tủ thử nghiệm nối vào mạng nhà máy là một thiết bị mạng như mọi thiết bị khác. Nên đặt trong
phân đoạn mạng riêng cho thiết bị công nghiệp, không phơi ra Internet, và chỉ mở đúng cổng cần
dùng. Nếu cần xem từ xa ngoài nhà máy thì làm qua đường có kiểm soát chứ đừng mở cổng thẳng ra
ngoài.
Chi tiết vùng thanh ghi và cách nối ở trang
thay bộ điều khiển chamber. Cần bảng thanh
ghi đầy đủ để giao cho bên làm SCADA thì nhắn Zalo 0913 425 986, chúng tôi gửi
tệp.
