Chỉnh PID tủ nhiệt ẩm khó hơn tủ nhiệt thường vì hai vòng điều khiển ảnh
hưởng lẫn nhau. Bài này liệt kê năm nguyên nhân hay gặp khiến chỉnh mãi vẫn dao động hoặc vào
đích rất chậm, kèm cách xử lý.
1. Dùng một bộ số cho cả thang đo
Đây là nguyên nhân phổ biến nhất. Tủ chạy 40 °C / 90 %RH và tủ chạy 85 °C / 30 %RH là hai
bài toán khác hẳn: ở ẩm cao thì bơm ẩm phun liên tục và bơm luôn nhiệt vào buồng; ở nhiệt cao
thì tổn thất qua vách lớn hơn nhiều.
Cách xử lý: chia dải và giữ bộ số riêng cho từng dải. Bộ của SETCOM chia
3 dải nhiệt × 3 dải ẩm = 9 ô, mốc chia sửa được. Chỉnh cho điểm làm việc hay
dùng nhất trước, các ô còn lại chép sang rồi tinh chỉnh dần.
2. Dò tham số vòng nhiệt mà quên tắt vòng ẩm
Trong lúc dò vòng nhiệt, bơm ẩm phun hơi nóng còn giàn hạ ẩm thì làm lạnh — cả hai đều bơm
nhiệt vào buồng và phá phép đo. Bộ số ra được sẽ sai, chỉnh kiểu gì cũng không ổn.
Cách xử lý: khi dò vòng nhiệt, tắt hẳn vòng ẩm (bộ của SETCOM tự làm việc
này). Ngược lại thì không cần: dò vòng ẩm vẫn để vòng nhiệt chạy, vì ẩm được tính theo nhiệt độ
bầu ướt nên cần nhiệt độ buồng ổn định.
3. Dò hai vòng cùng lúc
Hai phép dò cùng chạy nghĩa là hai vòng dao động đánh nhau, cả hai kết quả đều vô nghĩa.
Máy phải từ chối khi người dùng bấm vòng thứ hai — nếu bộ điều khiển của bạn cho phép, đừng
dùng tính năng đó.
4. Khởi động lại giữa chừng làm hỏng phép dò
Phép dò trên tủ môi trường mất 30 đến 60 phút vì tủ có khối nhiệt lớn và độ
trễ dài — một chu kỳ dao động thường 10–20 phút, mà phép dò cần vài chu kỳ. Trong khoảng thời
gian đó, bất cứ việc gì làm khởi động lại bộ điều khiển đều giết phép dò: cập nhật phần mềm,
lưu cấu hình phần cứng, hoặc mất điện chớp nhoáng.
Chuyện này từng khiến chúng tôi phải bấm dò sáu lần mới xong một lần trên
chính tủ mẫu của mình. Đã vá: bây giờ khởi động lại không giết phép dò, và trình cài đặt từ
chối cài khi máy đang dò.
Cách xử lý: trước khi bấm dò, chốt là trong một tiếng tới không ai đụng vào
tủ. Dán một tờ giấy lên cửa nếu cần.
5. Chỉnh theo cảm giác thay vì theo số đo
Đây là chỗ tốn thời gian nhất. Vài suy luận nghe rất hợp lý mà đo ra thì ngược lại — chính
chúng tôi đã vấp:
- “Tích phân 50 giây là quá nhanh so với độ trễ 90 giây” → làm chậm lại thì dao động
tệ gấp đôi. - “Giữ 40 °C chắc tốn khoảng 14 % công suất” → đo ra 0 %; con số 14 % là đọc
lúc tủ chưa ổn định. - “Máy nén vẫn chạy liên tục” → đo tốc độ nguội thì hoá ra nó đã nghỉ hẳn.
Cách xử lý: ba quy tắc. Đừng lấy số đo lúc hệ chưa đứng yên làm căn cứ. Một
lần đọc không đủ để tin — phải nhìn liên tục theo thời gian. Và luôn xem đồ thị có cả điểm đặt
lẫn số đo, chứ không nhìn mỗi con số hiện tại.
Cách dò hiện đại hơn: thử nghiệm rơ-le
Cách dò kiểu cũ là đánh một bậc công suất rồi chờ tủ chững lại ở mức cân bằng mới. Vấn đề:
tủ cách nhiệt tốt thì không chững trong bất kỳ dải nhiệt an toàn nào. Đo trên
tủ mẫu của chúng tôi: thêm 12 % công suất, nhiệt tăng đều 0,61 độ mỗi phút suốt 21 phút không
hề giảm tốc. Mô hình vì thế luôn cho bộ số hiền gấp cả chục lần mức cần.
Cách mới cho công suất bật tắt quanh chính điểm làm việc, đo biên độ và chu
kỳ dao động rồi tính ra bộ số. Tủ chỉ dao động ±0,5–1 độ quanh đích thay vì phải đi xa hàng
chục độ, và không phụ thuộc chuyện tủ có chững hay không.
Khi nào nên thôi chỉnh và tính chuyện khác
Nếu tủ đã chỉnh đủ kiểu mà vẫn dao động, hãy kiểm phần cứng trước khi đổ cho tham số: cảm
biến đặt sai chỗ (ngay luồng gió ra hoặc sát vách), rơ-le đóng cắt quá nhanh làm cháy tiếp
điểm, dàn gia nhiệt đã yếu, hoặc cửa hở làm tủ mất nhiệt liên tục. Không bộ số nào cứu được
một cái tủ hở cửa.
Chi tiết cách chúng tôi dò và bàn giao ở trang
thay bộ điều khiển chamber. Cần tư vấn cho
tủ cụ thể thì gọi Zalo 0913 425 986.
