Bộ điều khiển tủ thử nghiệm hỏng thường bị hiểu là “tủ hỏng”. Hai chuyện
đó khác nhau, và khoảng cách giữa chúng là vài chục triệu đến vài trăm triệu đồng. Bài này
liệt kê năm việc nên làm trước khi ký đề nghị thanh lý một cái tủ.
1. Phân biệt “tủ hỏng” và “lớp điều khiển hỏng”
Một tủ môi trường gồm bốn phần: vỏ cách nhiệt, hệ lạnh (máy nén, dàn ngưng, dàn bay hơi),
hệ gia nhiệt và tạo ẩm, và lớp điều khiển (bộ điều khiển, màn hình, cảm biến, rơ-le).
Ba phần đầu là phần cơ khí và điện lực — chúng hỏng chậm, và khi hỏng thì thợ điện lạnh
nào cũng sửa được vì đó là thiết bị phổ thông. Phần thứ tư là điện tử chuyên dụng, đời sống
ngắn hơn nhiều và chỉ hãng mới có phụ tùng. Chính vì thế phần rẻ nhất lại
là phần quyết định số phận cả cái tủ.
Cách kiểm nhanh tại chỗ: bật tủ lên, nghe máy nén có chạy không, sờ dàn nóng có ấm không,
mở cửa xem quạt tuần hoàn có quay không. Ba cái đó còn chạy nghĩa là phần đắt tiền còn sống.
2. Đọc kỹ nhãn máy trước khi hỏi giá
Trên tủ luôn có một tấm nhãn kim loại ghi hãng, đời máy (model) và số chế tạo (serial).
Chụp lại tấm nhãn đó. Rất nhiều trường hợp bên bán báo “không còn phụ tùng” chỉ vì tra nhầm
đời máy, trong khi đời gần giống vẫn còn hàng.
Cũng nên chụp thêm nhãn dán trên chính bộ điều khiển — tên bộ điều khiển thường không
trùng tên tủ, vì hãng làm tủ thường mua bộ điều khiển của một hãng khác.
3. Hỏi rõ ba con số trước khi nghe báo giá
- Bao lâu có hàng. Phụ tùng nhập theo đường chính hãng cho các đời máy đã
ngừng sản xuất thường tính bằng tháng chứ không phải tuần. Trong thời gian đó dây chuyền
kiểm tra chất lượng phải xoay xở bằng cách khác. - Bảo hành bao lâu. Hàng tháo từ máy cũ hoặc hàng tồn kho lâu năm thường
không có bảo hành đầy đủ. - Sau này còn mua được nữa không. Nếu câu trả lời là “lô cuối”, thì việc
thay bằng phụ tùng cũ chỉ là hoãn vấn đề lại vài năm.
4. Kiểm xem tủ có đang thiếu thứ mà hồ sơ đòi hỏi không
Nhiều tủ đang chạy được nhưng vẫn nên tính chuyện nâng cấp lớp điều khiển, vì bên đánh giá
ngày càng đòi những thứ mà bộ điều khiển đời cũ không có:
- Ghi số đo liên tục trong suốt bài thử, không phải chép tay theo giờ.
- Đồ thị xem lại được, kèm số liệu xuất ra tệp để dán vào báo cáo.
- Lưu lại báo động kèm thời điểm, để chứng minh bài thử không bị gián đoạn.
- Giao diện tiếng Việt để thợ vận hành không đặt nhầm tham số.
Nếu tủ đang thiếu vài thứ trong danh sách này, thì chi phí thay lớp điều khiển không chỉ
là chi phí sửa chữa — nó mua thêm cả những thứ tủ chưa từng có.
5. Xin một phương án thay bộ điều khiển để so sánh
Thay bộ điều khiển nghĩa là giữ nguyên vỏ tủ, hệ lạnh, hệ gia nhiệt và toàn bộ phần cơ,
chỉ thay máy tính điều khiển, màn hình, bộ đọc cảm biến và mạch vào ra. Cảm biến còn tốt thì
dùng lại; hỏng thì thay bằng loại phổ thông mua được ở Việt Nam.
Khi so sánh, nên yêu cầu bên báo giá ghi rõ bốn điều:
- Phần nào giữ nguyên, phần nào thay mới.
- Thời gian tủ phải dừng để lắp đặt.
- Sau khi lắp thì ai dò lại tham số PID, và bàn giao bằng số liệu chạy thử nào.
- Về sau cần hỗ trợ thì làm thế nào — phải cử người đến hay xử lý được từ xa.
Điều thứ ba hay bị bỏ qua nhưng quan trọng nhất. Một tủ đã qua nhiều đời sửa chữa thì đặc
tính nhiệt không còn giống lúc xuất xưởng, nên bộ tham số cũ chép sang máy mới sẽ chạy không
ổn định. Phải đo lại đặc tính thật của tủ rồi mới tính ra bộ số.
Tóm lại
Trước khi quyết định bỏ một cái tủ thử nghiệm, hãy tách bạch: hỏng cái gì, phần đắt tiền
còn sống không, hồ sơ đang thiếu gì, và có phương án thay lớp điều khiển để so sánh không.
Phần lớn tủ chúng tôi được gọi đến khảo sát đều còn dùng tiếp được nhiều năm.
Chi tiết về cách làm, các loại tủ áp dụng được và quy trình từ khảo sát đến bàn giao, xem
tại trang thay bộ điều khiển chamber.
Hoặc gửi cho chúng tôi ảnh nhãn máy và ảnh bảng điện qua Zalo 0913 425 986 —
chúng tôi trả lời trong ngày làm việc là tủ đó có thay được không.
