Sửa chữa tủ Nhiệt độ, Độ ẩm – Temp and Humidity Chamber – Hỏng quạt tản nhiệt dàn lạnh

Sửa Chữa Tủ Nhiệt Độ Độ Ẩm Hỏng Quạt Tản Nhiệt Dàn Lạnh

SETCOM chuyên cung cấp dịch vụ sửa chữa tủ nhiệt độ độ ẩm hỏng quạt tản nhiệt dàn lạnh các hãng Espec, Binder, Memmert, Weiss, Sanyo với hơn 15 năm kinh nghiệm. Quạt tản nhiệt đóng vai trò cực kỳ quan trọng giúp dàn lạnh/dàn nóng trao đổi nhiệt hiệu quả, đảm bảo hiệu suất làm lạnh/sưởi ổn định.

Khi quạt tản nhiệt hỏng, tủ không đạt nhiệt độ setpoint, máy nén quá nhiệt >120°C, tiêu tốn điện tăng 30-50%, thậm chí có thể làm hỏng máy nén, gây tổn thất lớn. SETCOM đã sửa chữa thành công hơn 2000+ trường hợp quạt hỏng cho các khách hàng trên toàn quốc.

6 Nguyên Nhân và Biểu Hiện Quạt Tản Nhiệt Hỏng

1. Motor Quạt Hỏng – Lỗi Phổ Biến Nhất

Nguyên nhân chi tiết:

• Cuộn dây motor đứt/chập: Motor 220VAC single phase, điện trở cuộn dây bình thường 50-200Ω, nếu vô cùng = đứt dây, nếu <10Ω = chập mass
• Bi đỡ trục (bearing) mòn: Bi 6201, 6202 bị mòn sau 5-8 năm vận hành 24/7, gây kẹt trục, ma sát lớn
• Trục quạt kẹt do bụi bẩn: Bụi, dầu mỡ tích tụ làm trục quay khó khăn, motor phải kéo quá tải
• Tụ khởi động hỏng: Capacitor 5-15µF bị mất dung lượng, phồng, chập → motor không khởi động được
• Winding insulation suy giảm: Cách điện cuộn dây bị già hóa do nhiệt độ cao >80°C, ẩm ướt

Biểu hiện cụ thể:

• Quạt hoàn toàn không quay, không có gió tản nhiệt
• Motor nóng bất thường >80°C (bình thường 50-60°C)
• Nghe thấy tiếng kêu ầm ầm, ù ù, tiếng cọ sát kim loại
• Motor phát ra mùi cháy, khói trắng
• Dòng điện motor tăng cao 2-3 lần nameplate

Giải pháp SETCOM:

• Đo điện áp motor: 220VAC single phase hoặc 380VAC 3 pha, không thiếu pha
• Đo điện trở cuộn dây: multimeter Ω mode, kiểm tra đứt dây, chập mass
• Kiểm tra tụ khởi động: dùng capacitance meter, dung lượng phải ≥80% nameplate
• Kiểm tra bi đỡ: quay trục bằng tay, phải quay mượt, không kêu cọ sát
• Thay motor mới chính hãng: 100-300W, ebmpapst (Đức), Oriental Motor (Nhật), EBM (Đức)
• Thay tụ khởi động: 5-15µF, 450VAC, EPCOS, Panasonic

2. Cánh Quạt Bị Gãy hoặc Biến Dạng

Nguyên nhân chi tiết:

• Cánh quạt nhựa giòn theo thời gian: Nhựa ABS, nylon bị lão hóa sau 7-10 năm, giòn, dễ gãy
• Va đập vật cứng: Vít, công cụ rơi vào quạt khi bảo dưỡng
• Nhiệt độ cao làm cong vênh: Nhiệt độ dàn nóng >70°C làm cánh quạt nhựa biến dạng
• Đóng băng dày làm gãy cánh: Tủ nhiệt độ thấp -40°C đến -80°C, dàn lạnh đóng băng dày >10mm làm cánh quạt kẹt, gãy
• Mất cân bằng động: Một cánh gãy → quạt mất cân bằng → cánh khác gãy tiếp theo

Biểu hiện cụ thể:

• Quạt quay nhưng gió yếu, lưu lượng gió giảm >50%
• Rung lắc mạnh, motor run bật-tắt liên tục do overload
• Tiếng ồn lớn, tiếng va đập kim loại
• Quan sát thấy cánh quạt gãy, thiếu, cong vênh
• Nhiệt độ dàn nóng/lạnh không đồng đều

Giải pháp SETCOM:

• Thay cánh quạt mới: đường kính 200-400mm tùy model, nhựa ABS chịu nhiệt, inox 304 (cho dàn nóng >70°C)
• Cân bằng động: kiểm tra trọng lượng từng cánh, sai số <2g
• Kiểm tra khoảng cách cánh-vỏ: ≥5mm, không va chạm
• Xiết chặt ốc giữa cánh quạt-trục: moment chuẩn, không lỏng
• Thay quạt hoàn chỉnh: motor + cánh quạt nếu cả 2 hỏng nặng

3. Quạt Bị Tắc Do Bụi Bẩn – Vệ Sinh Kém

Nguyên nhân chi tiết:

• Bụi bẩn tích tụ trên cánh quạt: Bụi, sợi vải, lông thú, phấn hoa tích tụ sau 6-12 tháng không vệ sinh
• Lưới bảo vệ quạt bị bít: Lưới kim loại, nhựa bị bụi bám kín, lưu lượng gió giảm 30-50%
• Dàn tản nhiệt bị bẩn: Dàn ngưng tụ (condenser) ống đồng + cánh nhôm bị bụi bẩn, dầu mỡ bám dày
• Motor phải hoạt động quá tải: Lưu lượng gió giảm → motor kéo nặng hơn → dòng điện tăng → quá nhiệt

Biểu hiện cụ thể:

• Nhiệt độ dàn nóng >70°C (bình thường 50-60°C)
• Áp suất đẩy (discharge pressure) cao >25 bar với R404A (bình thường 18-22 bar)
• Máy nén chạy liên tục, không có chu kỳ bật/tắt
• Tiêu thụ điện tăng 30-40%
• Quan sát thấy dàn tản nhiệt bẩn, bụi dày
• Tủ không đạt nhiệt độ setpoint, lỗi “High Temp Alarm”

Giải pháp SETCOM:

• Vệ sinh cánh quạt: dùng khí nén 5-7 bar, bàn chải mềm, không dùng nước trực tiếp vào motor
• Vệ sinh lưới bảo vệ: tháo lưới, rửa bằng nước xà phòng, sấy khô
• Rửa dàn tản nhiệt: dùng nước áp lực 10-15 bar, hóa chất tẩy dầu mỡ chuyên dụng
• Kiểm tra lưới lọc bụi: thay định kỳ 6-12 tháng, lưới G3/G4
• Lên lịch bảo dưỡng định kỳ: 6 tháng/lần (môi trường bụi nhiều), 12 tháng/lần (môi trường sạch)

4. Nguồn Cấp Quạt Hỏng – Lỗi Điện

Nguyên nhân chi tiết:

• CB (Circuit Breaker) quạt trip: CB 5-10A bị quá tải, chập mạch, trip tự động
• Dây nguồn đứt: Cáp 1.5-2.5mm² bị đứt, hở mạch do chuột cắn, già hóa
• Tiếp điểm contactor/relay kém: Tiếp điểm bị dính, oxy hóa, không đóng mạch
• Inverter điều khiển tốc độ hỏng: Biến tần 0-50Hz điều khiển tốc độ quạt bị lỗi IC, IGBT
• Fuse bảo vệ đứt: Fuse 5-10A bị cháy do quá tải

Biểu hiện cụ thể:

• Quạt hoàn toàn không chạy
• Đo điện áp đầu motor = 0V (bình thường 220VAC hoặc 380VAC)
• CB quạt bị sụt xuống (OFF position)
• Màn hình tủ báo “Fan Error”, “Fan Failure”
• Nghe tiếng CB trip “tách” khi quạt khởi động

Giải pháp SETCOM:

• Kiểm tra CB: reset CB, nếu trip ngay = có chập mạch, cần tìm và sửa chập
• Đo continuity dây nguồn: multimeter Ω mode, kiểm tra từ CB → motor
• Test tiếp điểm contactor/relay: đo có 220VAC khi coil được cấp điện 24VDC/220VAC
• Kiểm tra inverter: đo output có PWM 0-50Hz, không có = thay inverter mới
• Thay fuse: fuse 5-10A, type gG hoặc aM, Schneider, ABB
• Thay CB mới: CB 1-3P, 5-10A, curve C, Schneider, ABB, Siemens

5. Thermostat/Áp Kế Bảo Vệ Kích Hoạt

Nguyên nhân chi tiết:

• Thermostat dàn nóng kích hoạt: Thermostat set 70-80°C, khi nhiệt độ dàn nóng >70°C (do quạt hỏng, bẩn) → thermostat cut-off motor quạt/máy nén
• Áp kế cao áp bảo vệ: Pressure switch set 28 bar (R404A), khi áp suất >28 bar → cut-off để bảo vệ máy nén
• Thermostat bị lệch chuẩn: Đặt 70°C nhưng kích hoạt ở 60°C
• Dây tín hiệu đứt: Dây từ thermostat → board điều khiển bị đứt

Biểu hiện cụ thể:

• Quạt/máy nén ngừng đột ngột khi đang chạy
• Sau 5-10 phút (khi nhiệt độ giảm) tự động reset lại, chạy tiếp
• Chu kỳ bật/tắt ngắn (short cycling): chạy 2-3 phút → tắt → chạy lại
• Đo nhiệt độ dàn nóng >70°C bằng thermometer
• Đo áp suất cao >25 bar bằng manifold gauge

Giải pháp SETCOM:

• Kiểm tra thermostat: đo continuity @ nhiệt độ thường = ON (liên tục), @ nhiệt độ >70°C = OFF
• Kiểm tra áp kế cao áp: đo có liên tục khi áp suất 28 bar
• Tìm nguyên nhân quá nhiệt: thiếu gas, dàn bẩn, quạt yếu → sửa nguyên nhân gốc
• Thay thermostat mới: Ranco, Danfoss, set point 70-80°C, differential 5-10°C
• Thay áp kế cao áp: Danfoss, Ranco, set point 28-30 bar, auto/manual reset

6. Quạt EC (Electronically Commutated) Lỗi Board Điều Khiển

Nguyên nhân chi tiết:

• Board điều khiển tích hợp hỏng: Quạt EC có board driver tích hợp, IC driver hỏng, MOSFET/IGBT cháy
• Hall sensor lỗi: Cảm biến từ Hall effect bị lỗi, không feedback tốc độ về board
• Tín hiệu PWM từ PLC bị nhiễu: Tín hiệu 0-10VDC hoặc 4-20mA bị nhiễu điện từ, không ổn định
• Nguồn DC không ổn định: Nguồn 24VDC/48VDC cho quạt EC bị tụ phồng, IC nguồn hỏng
• Nhiệt độ board quá cao: Board không có tản nhiệt, nhiệt độ >80°C làm IC hỏng

Biểu hiện cụ thể:

• Quạt không chạy hoặc chạy sai tốc độ (50% setpoint nhưng chạy 100%)
• LED báo lỗi trên quạt: đỏ nhấp nháy (error), vàng (warning)
• Tốc độ không điều chỉnh được, cố định 1 tốc độ
• Quạt quay ngược chiều (đối với quạt EC có thể đảo chiều)
• Màn hình tủ báo “Fan Speed Error”, “EC Fan Failure”

Giải pháp SETCOM:

• Đo tín hiệu PWM từ PLC: 0-10VDC = 0-100% tốc độ, hoặc 4-20mA, phải ổn định không nhiễu
• Kiểm tra nguồn DC: 24VDC ±5% hoặc 48VDC ±5%, ripple <100mV
• Kiểm tra Hall sensor: đo xung Hall bằng oscilloscope khi quay trục
• Reset quạt EC: ngắt nguồn 30s, cắm lại, có thể auto-reset
• Thay board điều khiển: order từ hãng (ebmpapst, EBM, Ziehl-Abegg)
• Thay quạt EC mới hoàn chỉnh: nếu board không còn sản xuất, giá 5-15M

Quy Trình Sửa Chữa Quạt Tản Nhiệt Tại SETCOM

1. Chẩn Đoán Lỗi (30 phút – 1h)

Kiểm tra quạt có quay không, đo điện áp motor (multimeter Fluke 87V), kiểm tra tụ khởi động (capacitance meter), quan sát cánh quạt (gãy, cong), nghe tiếng ồn bất thường (bi mòn, chập).

2. Tháo Dỡ Quạt (30 phút – 1h)

Tắt nguồn tủ, tháo lưới bảo vệ quạt (4-6 vít), tháo cánh quạt (vặn ốc M4-M6 hoặc khóa côn), tháo motor khỏi giá đỡ (2-4 vít), kiểm tra bi đỡ trục (quay tay, nghe tiếng kêu).

3. Vệ Sinh Hoặc Thay Thế (1-2h)

Vệ sinh cánh quạt bằng khí nén 5-7 bar, motor (tránh nước), dàn tản nhiệt (nước áp lực). Thay motor mới nếu hỏng (100-300W, ebmpapst, Oriental Motor), thay cánh quạt nếu gãy (nhựa ABS, inox 304), thay tụ khởi động (5-15µF, 450VAC), tra mỡ bi (lithium grease).

4. Lắp Lại và Test (30 phút – 1h)

Lắp motor lên giá đỡ, lắp cánh quạt (xiết chặt ốc, không lỏng), lắp lưới bảo vệ. Test quạt quay (cấp điện 220VAC), kiểm tra dòng điện motor (≤ nameplate, thường 0.5-2A), nhiệt độ motor <60°C sau 30 phút, không rung lắc, không tiếng ồn bất thường.

5. Chạy Thử Tủ (2-4h)

Chạy tủ ở nhiệt độ thấp (-20°C hoặc -40°C) và cao (+80°C hoặc +180°C), kiểm tra dàn nóng không quá nhiệt (<70°C), áp suất đẩy bình thường (18-22 bar R404A, 12-15 bar R134a), máy nén có chu kỳ bật/tắt (50-70% duty cycle), tủ đạt nhiệt độ setpoint ±1°C.

6. Bàn Giao (30 phút)

Bàn giao tủ cho khách hàng, biên bản linh kiện thay thế (motor, cánh quạt, tụ, fuse), phiếu bảo hành 3-6 tháng, hướng dẫn vệ sinh định kỳ 6-12 tháng, hướng dẫn nhận biết dấu hiệu quạt hỏng sớm (tiếng ồn, nhiệt độ cao).

7 Câu Hỏi Thường Gặp (FAQs)

1. Chi phí thay quạt tản nhiệt tủ nhiệt độ?

Đáp: Motor quạt: 1-3M (100-300W), cánh quạt: 300-800k, tụ khởi động: 50-150k, công thay + vệ sinh: 500k-1M. Tổng: 2-5M. Quạt EC cao hơn: 5-15M.

2. Có cần tắt tủ khi sửa quạt không?

Đáp: Có, bắt buộc phải tắt tủ và ngắt nguồn điện để đảm bảo an toàn. Nếu tủ chứa mẫu quan trọng: lấy mẫu ra tủ dự phòng hoặc chuyển sang tủ khác.

3. Quạt hỏng có làm hỏng máy nén không?

Đáp: Có, quạt dàn nóng hỏng → dàn ngưng tụ không tản nhiệt → nhiệt độ đầu đẩy tăng >120°C → dầu máy nén bị cháy → máy nén hỏng (chi phí 15-50M).

4. Tần suất vệ sinh quạt là bao lâu?

Đáp: Môi trường bụi nhiều (xưởng): 3-6 tháng/lần. Môi trường sạch (phòng lab): 12 tháng/lần. Vệ sinh bằng khí nén 5-7 bar hoặc nước áp lực 10-15 bar.

5. Có thể dùng quạt thay thế không chính hãng?

Đáp: Có, nhưng phải đảm bảo: lưu lượng gió tương đương (m³/h ±10%), điện áp phù hợp (220V/380V), kích thước lắp được, nhiệt độ chịu được (-40°C đến +80°C).

6. Quạt EC có ưu điểm gì so với quạt thường?

Đáp: Tiết kiệm điện 30-50%, điều chỉnh tốc độ linh hoạt 0-100% (PWM), ít bảo trì (không tụ khởi động), độ bền cao hơn. Nhược điểm: đắt hơn 2-3 lần, phức tạp hơn.

7. Bảo hành quạt tản nhiệt bao lâu?

Đáp: Motor mới chính hãng: 6 tháng, cánh quạt: 3 tháng, công lắp đặt: 3 tháng. Không bảo hành lỗi do: va đập, điện áp không ổn định ±20%, quá tải.

Cam Kết Của SETCOM

• ✅ 15+ năm chuyên sâu: Quạt công nghiệp ebmpapst, Oriental Motor, EBM, Ziehl-Abegg
• ✅ Linh kiện chính hãng: Motor, cánh quạt, tụ – Có hóa đơn VAT, tem chống hàng giả
• ✅ Bảo hành 3-6 tháng: Linh kiện thay thế và công lắp đặt
• ✅ Sửa nhanh 1-2 ngày: Có sẵn motor/cánh quạt các dòng phổ biến Espec, Binder
• ✅ Hỗ trợ 24/7: Tư vấn miễn phí, khẩn cấp cuối tuần, lễ tết
• ✅ On-site support: Hà Nội, Bắc Ninh có mặt trong 2-4h

SETCOM – Chuyên sửa chữa tủ nhiệt độ độ ẩm hơn 15 năm. Đã sửa thành công 2000+ trường hợp quạt hỏng cho Samsung, LG, Panasonic, trường đại học, viện nghiên cứu.